Murtaza Demir : Kuşatılmış Bir İnancın Tarihi

Konu, 'Kültür, Sinema, Müzik, Sağlık, Bilim ve Eğitim' kısmında prkacin tarafından paylaşıldı.

  1. prkacin

    prkacin Super Moderator

    [​IMG]

    Bu çalışmada birinci olarak, Pir?in talibi ve yaşadığı bölgenin bir insanı sıfatıyla, Osmanlı?nın yüzkarası uygulamalarının ve Anadolu kırımlarının bir sonucu olan Pir Sultan Abdal?ın yaşadığı trajedinin bilinmeyen boyutlarını ortaya koymayı, yaşamı üzerideki sis perdesini biraz daha aralamayı amaç edindim: Yüzlerce yazı, kitap, makale, tez inceledim.



    Bu çalışmada birinci olarak, Pir?in talibi ve yaşadığı bölgenin bir insanı sıfatıyla, Osmanlı?nın yüzkarası uygulamalarının ve Anadolu kırımlarının bir sonucu olan Pir Sultan Abdal?ın yaşadığı trajedinin bilinmeyen boyutlarını ortaya koymayı, yaşamı üzerideki sis perdesini biraz daha aralamayı amaç edindim: Yüzlerce yazı, kitap, makale, tez inceledim. 1920?li kuşağın son temsilcileri ve dönemlerinin tanığı olan büyüklerimin anlatımlarını; ebeveynlerinin onlara aktardığı anıları dikkatle dinledim ve ?ipucu? olduğunu düşündüğüm bilgi ve bulguları, geleceğe devretmek üzere derledim.?Çalışmamın bütünlüğüne katkısı olur; araştırmacılara ipuçları verir? düşüncesiyle gücüm oranında Banaz?ın kültürel dokusunu da bu çalışmaya (kısmen) ilave etmek için çabaladım. Okuyucumu, Pir?i var eden 1500-1600?lerin Banaz coğrafyasına ve etkilenip yetiştiği kültür iklimine götürüp, yaşam serüveninin algılanmasına, elimden geldiğince yardımcı olmak istedim.


    Bu amaçla özellikle yaşlı insanlar ve dedelerle söyleşiler yaptım. Bulgu ve gözlemlerimi, fotoğraf ve kamera kayıtlarını, konunun uzmanlarına götürerek, yorumlarını aldım. Tarihi gerçekleri, zaman unsurunu ve özellikle Pir Sultan Abdal?ın kaderini belirleyen olayların öznesi olarak ortaya çıkan Pir?in Musahibi Ali Baba, Kalender Şah, Şah İsmail, Yavuz Sultan Selim, Kanuni Sultan Süleyman, İbrahim Paşa, Damat Rüstem Paşa ve Şahkulu?nun yaşamından dersler çıkarıp, dostlarım ve okuyucumla bölüşmek istedim.
    Teşekkür ve minnetle ifade etmeliyim ki, Pir Sultan Abdal üzerine yazılan binlerce yazı, kitap, araştırma, inceleme; birçoğu tekrar-ezber de olsa ufuk açan çaba ve çalışma, Pir?in üzerindeki ?gizin? kaldırılmasına; tartışılıp anlaşılmasına, adeta yeniden doğmasına neden oldu. Tespitlerimden biri de şu oldu: ?Pir Sultan Abdal, Pir Sultan, Abdal Pir Sultan, Pir Sultanım Abdal? gibi mahlaslar kullanılarak yazılan nefeslerin birçoğu, kimi araştırmacıların da tespit ettiği gibi Banaz?lı ve Osmanlının darağacına çektiği Pir Sultan Abdal?a ait değil. Gördük ki, bütün bu çabalar dahi yetersiz ve Pir Sultan Abdal Gerçeğini tam anlamıyla açıklamaya yetmedi; yetmiyor?

    Belki bu nedenlerle, Pir Sultan mahlaslı şiirler üzerinden yapılan analiz ve değerlendirmeler ve meşhur Pir Sultan söylencesine dayanarak yazılan Pir Sultan Abdal kitapları geleneği son buldu. Bu gelişmelerle birlikte, son yıllarda yazılan, yeni belge-bulgularla biri birini tamamlayan Pir Sultan Abdal konulu kitaplar, neredeyse bir Pir Sultan Abdal Külliyatı haline geldi. Sevgi, sanat, hakk ve bilincin gücüyle Pir Sultan ölür dirilir öngörüsü bir bakıma gerçekleşti.
    Belki bir boyut biraz ihmal edildi, ya da gözden kaçtı. Bu çalışma ve denemeler içinde, Ozanın yaşam serüveninin geçtiği, gelişip, bilince erdiği, irşad olup yola girdiği, canlarla cem olup yar, yaren ve musahip tuttuğu, kışına yazına, öküzüne, turnasına, yaylasına, yıldızına, dağına nefesler söylediği Banaz, hak ettiği yeri alamadı. Bu yüzden kendimce şöyle bir yol izledim: Pir Sultan mahlaslı bütün şiirleri Onunmuş farz ederek, çelişkiye düşmek, Pir?in yaşam serüveninin bütünlüğünü bozmak ve bilinen söylenceye dayanmak yerine; somut, tarihsel ve bölgesel gerçeklerin ışığında, diğer kronolojik gelişmelerle örtüşen, kabul edilebilir belge ve bulguları tercih ettim. Bu yüzden de ?Pir Sultan Abdal-Banaz ilişkisinin, kültürel dokusunun ve tarihinin iyi kavranması, aynı zamanda Pir Sultan Abdal geçeğinin de iyi kavranmasıdır? düşüncesinden hareket ettim. Pir Sultan Abdal?ı yerel yoğunluklu kültürel gerçeklerden yola çıkarak anlama düşüncesi, beni daha titiz bir çabaya yöneltti diyebilirim. Söz konusu yöntem, bir yandan ağır bir sorumluluk yükledi, diğer yandan da Pir Sultan Abdal'la ilgili bilinenlerden de öte; Onu özgün şartları içinde anlayıp kavramak isteyenler için gerçekçi ve kaynak bilgiler ortaya koyan bir boyutunun olmasını zorunlu kıldı.
     

Sayfayı Paylaş