HALLAC-I MANSUR KİMDİR?

Konu, 'Yazılar, Makaleler, Araştırmalar' kısmında karagül tarafından paylaşıldı.

  1. karagül

    karagül Daimi Üye

    Kayıt:
    2 Haziran 2007
    Mesajlar:
    80
    Beğenilen Mesajlar:
    1
    HALLAÇ-I MANSUR

    Adı: Ebu Abdullah Hüseyin Mansur el Beyzavi el-Hallaç
    Kısaca: Hallaç-i Mansur
    Doğumu:Miladî 858
    Doğum Yeri:Tur
    Ölümü: 26 Mart 922
    Yaşı: 65
    Suçu: Zındıklık
    Ceza Süresi: 8 yıl, 7 ay, 8 gün

    Ölüm Fermanı: "Kanı Helâl"

    Gördüğü İşkenceler: Hapis, sürgün, işkence, sinir tahribi,kırbaç,asma, kılıç, yakma,organların tek tek doğrandıktan sonra asılıp teşhir edilmesi. Taslama. Parça parça olan bedenini yakma.


    Maliki kadısı Ebu Ömer Hammadi´nin fetvası ve Abasi Halifesi Muktedir´in buyruğu üzerine 22 Mart 922 tarihinde Bağdat´ta idam edildi.

    Hallac-ı Mansur; idama getirilirken önce 1000 kamçı vurularak kamçılandı sonra., darağacında asılarak gövdesi param parça edildi. Halalc-ın gövdesinden kesilerek koparılan her bir parçası, her bir uzvu “Enel Hak” diyordu. Bu durumu gördükleri halde halen inanmak istemeyen bu caniler bu zulümle de yetinmeyerek, gövdesi param parça edilmiş Hallac-ı Mansur´u halka teşhir için tüm bağdat sokaklarında gezdirip ve halkı Hallac´ın kafasının kesilmesini seyre zorlanmıştır. Hallac´ın kafası gövdesinden koparıldığı zaman seyre zorlanan halkın gözü önünde Hallac-ı Mansur´un kesik başı “Enel Hakk” diye söylemiştir.

    Hallac-ı Mansur´u idama götüren nedenler:

    Hallac-ı Mansur´un düşünceleri “insan-tanrı- evren” konularını içeren, varlığın birliğini savunması.
    Bu neden şeriat anlayışına aykırı sayılan bir niteliktir. Hallac´a göre; gerçek olan, var olan,”Bir”dir. “Çokluk” bir görüştür. “Bir´in değişik biçim ve nitelikte yansımasıdır. Bu “Bir” de Tanrı´dır. Ancak, evren ve insan bu “Bir´in dışında değil, içindedir, onunla özdeştir. Bu nedenle insanın “Enel Hak” demesi doğrudur, gereklidir. İnsan konuşan, dolaşan, düşünen, sevinen, gülen, üzülen, öfkelenen bir Tanrı'dır. Tanrının bütün nitelikleri insanda, insanın bütün özellikleri Tanrı´da, evrende bir birlik, bütünlük içindedir. Ölüm gerçek değildir, bir değişmedir, bir görünüştür. Bundan dolayı kişinin ölümü yaşamında, yaşamı da ölümündedir.

    Hallac-ı Mansur bu düşüncesini, çevresinde toplanan büyük bir kalabalığa “Beni öldürün. Beni öldürün, yaşamım ölümümde, ölümüm yaşamımdadır.” Sözleriyle açıklamıştır.

    Hallac-ı Mansur ; Enel Hak; “Ben tanrıyım” sözünü şöyle açıklar; “ Halk´ta yer alan Hak unsuru dolayısıyla Hak, halk´la aynıdır. Bir başka yerde şöyle diyor; “ Ben Hakk´ım, zira ben hiç bir zaman Hakk´la hak olmaktan vaz geçmedim”

    Yine başka bir yerde de Allah´a yönelerek şöyle diyor; “Seninle benim aramda İllahlık ve Rablik(el-ilahiyye ve´r-rubiyye) yoktur. Ey ben olan O, ve ben O´yum. Zamandanlık ve ezelilik bir yana, benim benliğim ve senin O´luğun arasında hiç bir fark yoktur.”


    Büyük mutasavvıflardan Genguhi şöyle der;

    “Enel Hak diyen Dost´tur, ben değilim!

    Bu budala insanlar Hallac-ı darağacına asıp öldürdüler; eğer ben orada olsaydım, onu asla öldüremezlerdi.”

    Akibeti bakamında Hallac-ı Mansur ile ayni olan Alevi Ulusu Seyid Nesimi şiirlerinde, deyişlerinde “Enel Hakk´ı” şöyle işliyor;

    Sırr-ı Enel Hak söylersem
    Alemde pinhan gelmişem
    Hem Hak derim Hak bendedir
    Mem batini insan gelmişem.

    Şah Latif ise, Hallac için şöyle diyor:

    “Hallac, yalnız cefakeş aşık değil, ayni zamanda bütün eşyada mevcut bulunan ilahi hakikatin sembölüdür.”

    Şah Latif bir şiirinde;

    Su, toprak, ırmak: Bir tek feryat!
    Ağaç, çalı, bir çağırış: ‘Enel Hak!´
    Bütün eşya ıstrabına layık hale gelmiştir.
    Hepsi binlerce Mansur´dur
    Hangisini darağacına çekeceksin?

    Enel Hakk'ın en şiddetli savunucularından olan Yunus Emre´de

    Mansur eydur Enel Hak dil suretun oda yak
    Dinüz dara gelsunler ben darı kurup geldim.

    ***

    Yunus' a Kadeh sunan, Enel hak demin vuran
    Bir cur' a sundu bana, içtim ayrılmazam

    ***

    Ol Hallac-ı mansur ile
    Benim gine onun boynuna
    Söyler idim Enel-Hakk'ı
    Dar urganın takan benem

    ***

    Dar olam, girdar olam, Mansur olam, berdar olam
    Ten olam, hem can olam, hem in olam, hem an olam

    ***

    Hüseyin idi, Mansur idi
    Nagah döndü o süreti
    Kendin hakk'a ısmarladı
    Bağdad'a dek kavgada idi.



    Pir Sultan Abdal kendisinin idamına karar verildiğini duyduğu zaman “ber dar” olmak yani Hallac gibi öldürülmek deyimini kullanıyor.

    Hızır paşa bizi berdar etmeden
    Açılan kapılar şaha gidelim
    Siyaset günleri gelip çatmadan
    Açılın kapılar şaha gidelim.


    ALINTIDIR.
     
  2. selenayy

    selenayy Daimi Üye

    Kayıt:
    30 Kasım 2007
    Mesajlar:
    395
    Beğenilen Mesajlar:
    1
    hallac-ı mansur bizler için çok değerli bir insandır. bu değerli paylaşım için teşekkürler emeğine sağlık can
     

Sayfayı Paylaş