Erzurum Aşkale

Konu, 'Doğu Anadolu Bölgesi' kısmında bluem tarafından paylaşıldı.

  1. bluem

    bluem Daimi Üye

    TARİHİ ve TURİSTİK YERLERİ



    Aşkale, Doğu Anadolu Bölgesi´nde Erzurum´un 53 km batısında yerleşik Doğu´nun güzel ilçelerinden birisidir. Tarih boyunca sahip olduğu coğrafi önemini, günümüzde de Doğu-Batı yönlü kara ve demir yollarının geçiş noktası olması sebebiyle korumaktadır. İlçemiz bu özelliği sebebiyle tarihin her döneminde çeşitli kavimler döneminde yerleşim alanı ya da geçiş noktası olarak kullanılmış, dolayısıyla zengin bir tarihi mirasa sahip olmuştur. Günümüzde bu zengin tarihi mirasın kalıntılarını İlçemizin her köşesinde görmek mümkündür.



    Aşkale Kalesi :



    Aşkale´nin ilk kuruluş yerinin ortasında bulunmaktadır.Kasabanın ilk yerleşim alanları bunun etrafında sıralanmaktadır.Kalenin yüksekliği 60 – 70 m dir.100 – 125 m uzunluğunda 30 – 40 m. Genişliğindedir.Zaman aşımına uğrayan kalede herhangi bir kalıntı mevcut değildir.Çevrede tepe diye adlandırılan bu kalıntıdan zaman, zaman çeşitli madeni paralar ve toprak kaplar çıkarılmıştır.



    Çağdarıç (Küçükgeçit) Kalesi :



    Aşkale´ye doğu yönde 7 km. mesafede,Karasu nehrinin kuzeyinde ( kıyısında) bulunan sarp kaya görünüşündedir. Miladi 1586, hicri 995 yıllarında III. Murat zamanında bu kalenin memur ve müstahkem olduğu bilinmektedir. Ayrıca kale yanında bir tarihi köprünün olduğu fakat köy civarından geçen Serçeme çayının taşması sonucu bu köprünün yıkılıp harap olduğu kayıtların tetkikinden anlaşılmıştır. Kale etrafında bulunan mağaraların kale içile çıkılabilen birer kapı görevi yaptığı sanılmaktadır.



    Cinis (Ortabahçe) Kalesi Höyüğü (1. Derecede Arkeolojik Sit) :



    Aşkale´nin doğu yönünde 18 km. mesafede bulunan köyün orta kısımda 30m. yüksekliğinde 270m. uzunluğundadır. Bu höyüğün Karaz kazısında çıkan eserlere benzer bir çok tarihi eser çıkmaktadır.Höyük altında tarihin karanlıklarını aydınlatacak eski eserler saklanmaktadır. Ayrıca Cinis köyünün etrafını saran kalenin olduğu fakat bu kalenin taş duvarlarının söküldüğü ve zamanında taş ocağı olarak kullanıldığı bu höyüğün, Urartular zamanında yapıldığı anlaşılmıştır.



    Evrenli (Altınkonak) Kümbeti:



    Aşkale´ye 25 km. mesafedeki Tazegül köyünün sınırları içerisinde Evrenli köyünün hemen karşısında ve tam kuzeyindedir. Dışı muntazam kesme taşla yapılmış, cenazelik ve mumyalık denilen alt katı bulunan bu kümbetin katlarında ne bir sanduka, ne bir mezar taşı ve nede kapısının üstünde kitabesi vardır.



    Pırtın ( Güllüdere ) Kalesi :



    Aşkele´nin güneydoğu yönünde ve 15 km. mesafede kurulmuş köyün 3 km. kuzeyinde yalçın kayalıklar üzerindedir. Bu kalenin 4 burçlu ve gözetleme kuleleri vardır. Görünüşü bir orta çağ kalesini andırmaktadır. Ayrıca kitabesi bulunmadığından hüviyeti bilinmeyen Akbaba yatırı bulunmaktadır.



    Persor (Ocaklı)Köyü Kalıntıları:



    Aşkale´ye 6 km. mesafede kurulmuş bulunan şimdiki Ocaklı köyünün güneyinde ve bu köye 2-3 km. mesafededir. Bu eski köy kalıntısı sarp kayalarla çevrili bir vadi ortasındadır. Halen eski ve bu evlerin duvarlarını kalıntıları mevcuttur. Bu kalıntıları çeviren vadinin giriş yerinde ve kayaların üzerinde insan ve hayvan şekillerini ortaya koyan belirtiler vardır.



    Şehirdere ve Kalıntıları :



    Aşkale´ye 7 km. mesafede Pırnakaban köyü sınırları içerisinde Kop dağının güneyinde bir düzlükte çok eski şehrin binalarına ait kalıntılar mevcuttur. Ayrıca kalıntıların kuzey tarafında sarp kayalar üzerinde kale yıkıntıları da bulunmaktadır. Ne zaman ve kimler tarafından yapıldığı bilinmemektedir.



    Topalçavuş Köyü Camii :



    Aşkale´ye 8 km. mesafede bulunan Topalçavuş köyünün eski adı Gidiverek´tir. Bu köyün Aşkale´den önce bucak merkezi olduğu ve 1589 yılında yapılmış olan hala eski tarzını muhafaza eden yalnız birkaç defe restore edilen camii vardır. Eskiden bu köyün çok mamur ve büyük olduğu bize kadar gelen muhteşem ve büyük camiden anlaşılmaktadır. Bu mabedin yanında medresesi, imarethanesi ve 21 hamamı da var olduğu bilinmektedir. Yalnız bunlardan hepsi yıkılmış; yok olmuş fakat camii ayakta kalmıştır. Cami kapısının üstündeki kitabeden 37x19 cm. ebadındaki mermere kazılan üç satırlık kitabeden miladi 1589, hicri 998 yılında Ali Ağa oğul Hacı Halil isminde bir hayırsever tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Cami yakınında yapılan kazılar neticesinde eski madeni paralar ile altınlar çıktığı söylenmektedir. Camii yaptıran zat´ın türbesi de cami bahçesinin sağ köşesinde bulunmaktadır. 1973-23 Temmuz doğu fuarı dergisinde çıkarılan altınların müzeye teslim edildiği yazılıdır.



    Ağveyis Hanı ( Karasu Kervansarayı,Osmanlı Hanı) :



    Aşkale´ye 32 km. mesafede Karasu vadisinde ve Karasu tren istasyonunun bulunduğu köydeki bu kervansaray kitabesinden anlaşılacağı üzere tamamen Osmanlı yapısıdır. Sonradan bir yangına maruz kaldığından köylülerce samanlık olarak kullanılmaktadır. 15x30 m. Ebadında 7 m. yüksekliğinde 3 salonlu, 8 kemerli olup birkaç tane ocağı bulunmaktadır. Bu kervansaray Osmanlı hükümdarlarından Yavuz Sultan Selim´in yaptığı bir sefer sonunda inşa edildiği,malzeme olarak taş, kum, kısrak sütü karışımından faydalanıldığı rivayet edilmektedir.



    Hacıbekir Kervansarayı :



    Aşkale´ye 34 km. mesafede Hacıbekir köyü yakınında bulunan 12-14. asırlarda yapıldığı tahmin edilen bu kervansarayın Bizanslılar tarafından yapıldığı ve sonradan da Selçuklularca tamir gördüğü anlaşılmaktadır. Yapının 870 yıl önce yapılan kapısı ile kitabesinin 1. Dünya savaşında Ruslar tarafından götürüldüğü söylenmektedir.



    Ziravank Harabeleri ( Haltoyariç Şehri ) :



    Aşkale´nin 16 km. doğusunda Koşapınar ve Merkez Gölören köyleri arasındadır. Ravank dağlarının güneydoğu yamacında bir şehir kalıntısıdır. Bu kalıntı Roma – Bizans- İran´lı ve İlhanlı ile Osmanlı devletinin izlerini gösteren kilise ,manastır ,camii , hamam kervansaray ve han gibi yapıların az da olsa kalıntıları vardır.



    Şovuk ( Özler Köyü Kalıntıları ) :



    Aşkale´ye 27 km. mesafede ve tren yoluna 1 km. uzaklıktaki şimdiki köyün 1 km. güneyinde Meryem dağları ile, Kılıçkaya dağları arasında bulunan Vezirhan isimli eski bir köy kalıntılarının mevcut olduğu bilinmektedir. Ayrıca Aşkale´nin güneydoğu yönünde olan Küçükova ( Karakilise) köyünün yerleşim alanının kuzeyinde köye 5 km. mesafede kilise kalıntıları vardır. I.Dünya Savaşı´ndan ilk yerleşim alanı olarak bilinen kalıntıların yerden 2 m. yüksekliğinde ve taşlarla yapıldığı dikkati çekmektedir. Bu yıkıntıların batı kısmında yıkıntılara beş dakika uzaklıkta bir çöküntü alanının mevcut olduğu bu çöküntü alanına konan kuşların öldüğü ve yer altından gelen gürültülerin eksik olmadığına dair efsaneler mevcuttur.



    Ortabahçe Köyü Şehitlik Anıtı:



    1918 yılı Şubat ayı sonlarında, Ermeniler tarafından köy camiine doldurulup yakılarak katledilen 587 şehit Türk´ün anısına, 07 Haziran 2003 tarihinde, Atatürk Üniversitesi Türk-Ermeni İlişkilerini Araştırma Merkezi Müdürlüğü tarafından dikilmiştir.



    Kop Şehitleri Abidesi:



    1916 yılında I.Dünya Savaşı sırasında Osmanlı-Rus Muharebesi´nde vatanını kahramanca savunan yiğitlerin ebedi istirahatgahı olan Kop Şehitliği, Kop Dağı sırtlarında Aşkale´ye 27 km. uzaklıktadır. Kop Şehitleri anısına dikilen bu Abide, 1963 yılında Bayburt Garnizon Komutanı Kurmay Albay Bedrettin DEMİREL tarafından yaptırılmıştır.



    Aşkale´nin Ziyaret Yerleri ve Yatırları :



    Yeşilli Ziyaret: Aşkale´nin içerisinde kutsal sayılan bir mıntıkadır.

    Kaban Dağı Yatırları: Aşkale´nin güneyinde Kaban dağının muhtelif yerlerinde bulunan yatırlardır.

    Kandil Baba (Şeyh Mehmet Tekkesi) : Aşkale´ye 10 km mesafede Merdiven köyünün üzerindeki dağda bulunan biri erkek, biri kadın olmak üzere iki kardeşe ait olduğu bilinen iki mezardır.

    Evrenli (Atlı Konak) Yatırları : Aşkale´ye 25 km mesafedeki Atlı Konak köyü üzerindeki dağda şehit olan çok sayıda askerimizin mezarlarıdır.

    Huy Kesen Baba: Kaban dağında huysuz çocukların iyi huylu olmaları için götürülen bir yatırdır.

    Akbaba Yatırı: Aşkale´nin Yeniköy ve Kükürtlü köyleri arasındaki dağda bulunan bir mezardır.

    Şamlı Baba ve Gözlü Baba Yatırları :Aşkale´nin Karasu İstasyonu´nun karşısındaki Şamlı ve Gözlü dağlarının ismini alan ve dağın üzerinde birbirine karşı duran iki ayrı yatırdır.

    Maram Baba Yatırı : Aşkale´nin Güllüdere köyünde bulunan bir yatırdır.

    Ulus Hatun Türbesi: Aşkale´nin Pınakaban köyü sınırları içinde, tarihi Şehirdere mevkiinin güneyinde Osmanlı Dönemi´nde yaşamış ermiş kabul edilen bir kadının mezarıdır.

    Süt Pınarı Ziyareti: Aşkale-Kandilli yolunun 4-5. km. sinde, sağ tarafta dağa yukarı kısımda, tahmini 50-60m yukarıda içme suyu gözesidir.

    Sarıbaba Ziyareti: Aşkale´nin 6 km batısında, Sarıbaba köyü sınırları içinde bir tepenin eteğinde bulunmaktadır.

    Divanenin Ocağı: Aşkale´nin batısında Sazlı köyünün içinde bulunan, Divane isimli ermiş bir zatın yaşadığı evdir
     

Sayfayı Paylaş